Je muur heeft een barstje, de houten salontafel een kras en de bank een paar donkere plekken van jarenlang zitten. Volgens de meeste interieurtijdschriften moet dat allemaal weg voordat je gasten ontvangt. Volgens wabi-sabi is het precies wat je huis mooi maakt. Geen dure verbouwing, geen nieuwe bank, alleen een andere blik op wat er al staat.
Wat wabi-sabi eigenlijk betekent
Wabi-sabi komt uit de traditionele Japanse esthetiek en bestaat uit twee woorden. Wabi staat voor een ingetogen, strenge schoonheid, sabi voor de rustieke patina die ontstaat door ouderdom en slijtage, zo legt de Nederlandse Wikipedia-pagina over wabi-sabi uit. Het begrip is afgeleid van een boeddhistische leer over vergankelijkheid: niets blijft zoals het is, en net daarin schuilt de schoonheid. Kenmerkend zijn asymmetrie, ruwheid, eenvoud en een voorkeur voor natuurlijke objecten boven gepolijste spullen.
Als voorbeeld noemt die Wikipedia-pagina de zentuin van Ryoan-ji in Kyoto. De lemen muur errond, met haar bruine en oranje verkleuringen, staat voor sabi, de schoonheid van slijtage. De rotstuin zelf, sober en asymmetrisch opgesteld, staat voor wabi. Twee verschillende soorten schoonheid die samen één geheel vormen, en precies dat samenspel zoek je ook in je eigen woonkamer.
Dat maakt wabi-sabi iets anders dan een stijlrichting met een vaste checklist zoals je bij veel interieurtrends ziet. Het is een manier van kijken naar je spullen, niet een lijst met meubels die je moet aanschaffen.
De materialen en kleuren die de stijl vormen
De basis is simpel: hout, steen, keramiek en linnen, en bij voorkeur onbewerkt zodat de textuur zichtbaar blijft. Houtnerven, oneffenheden in pleisterwerk en de ruwe kant van natuursteen horen er allemaal bij. Qua kleur domineren aardetinten, die goed samengaan met ruwe baksteen of kale betonwanden. Er bestaat ook een donkerdere variant, waarbij je een muur in een diepe aardkleur ruw laat en die combineert met lichter, houten meubilair.
Dat is iets anders dan de dark japandi-look die dit najaar veel woonkamers kleurt. Waar japandi draait om strakke lijnen en een bijna perfecte balans tussen Scandinavisch en Japans design, mag bij wabi-sabi alles een beetje scheef en ongelijk staan. Muren met een ruwe, onafgewerkte laag passen goed in dit plaatje. Wil je die textuur juist benadrukken in plaats van wegwerken, lees dan ook ons artikel over kalkverf.
In de woonkamer werkt het goed met een lage houten tafel met zichtbare nerf, een bank met een linnen hoes die je bewust niet gladstrijkt en een paar aardewerken potten die niet helemaal symmetrisch zijn gedraaid. In de keuken past een houten snijplank met gebruikssporen beter dan een gladde kunststof variant, en in de badkamer mag een natuurstenen wastafel gewoon oneffenheden houden in plaats van tot in de puntjes gepolijst te zijn.
Waarom je het niet zomaar in de winkel koopt
Het lastigste aan wabi-sabi is dat je het niet in één middag bij elkaar shopt. De stijl ontstaat uit slijtage over tijd, niet uit een bewuste aankoop van "verweerde" spullen. Een nieuwe stoel met kunstmatig aangebrachte krassen mist het punt volledig, net als een fabrieksnieuwe vaas die eruit moet zien alsof hij al generaties in de familie is. Echte wabi-sabi-stukken hebben al een geschiedenis, en die kun je niet kopen, alleen laten ontstaan.
Vintage en tweedehands spullen passen daarom van nature in deze stijl: ze hebben al jaren meegemaakt voordat ze bij jou terechtkwamen. Niet voor niets scoren tweedehands meubels op Vinted juist bij mensen die deze look nastreven. Een kras op een kastje is dan een pluspunt, geen reden om door te scrollen naar het volgende aanbod.
Zo begin je vandaag nog
Je hoeft niet meteen te verbouwen. Een paar kleine aanpassingen zijn genoeg om te voelen of de stijl bij je past:
- Laat een geverfde muur met kleine oneffenheden gewoon zitten in plaats van alles glad te schuren.
- Zet zelfgeplukte takken of bloemen in een handgemaakte vaas in plaats van een perfect samengesteld boeket.
- Laat zichtbare houten balken of een stuk ruw beton onbedekt, in plaats van ze weg te werken achter gips.
- Kies voor een paar stevige, eerlijke stukken van hout of steen in plaats van veel losse decoratie.
- Bewaar het kastje met de kras of de tafel met de waterring. Die horen bij het verhaal van je huis.
- Combineer liever twee of drie materialen goed dan tien decoratieve items die weinig met elkaar te maken hebben.
- Geef persoonlijke spullen, zoals een familiefoto in een oude lijst of een reissouvenir, gewoon een zichtbare plek in plaats van ze op te bergen.
Waarom dit juist nu zo aanslaat
De interesse in wabi-sabi groeit op het moment dat huizen op Instagram en Pinterest er steeds gelijker uit beginnen te zien. Overal dezelfde beige banken, dezelfde ronde spiegels, dezelfde perfect gestylede plankjes. Wabi-sabi is daar de tegenbeweging van: een huis dat eruitziet als jouw leven, met sporen van gebruik in plaats van een decor dat nooit bewoond mag worden.
Dat maakt het ook makkelijker volhoudbaar dan de meeste trends. Je hoeft niets te vervangen zodra de volgende kleur in de mode raakt. Je kijkt alleen anders naar wat je al hebt: dat gebarsten plafond, die ongelijke plank, dat vaasje dat je zelf ooit draaide op de pottenbakkersles. Precies de dingen die je eerst wilde verbergen, zijn het bewijs dat je ergens al jaren woont.